Artykuły

Międzyszkolny program kreatywnej profilaktyki i edukacji rówieśniczej „PO PRZYJAZNEJ STRONIE LUSTRA”

realizowany w okresie od 27 października do 31 grudnia 2014
dofinansowany przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty

Międzyszkolny program kreatywnej profilaktyki i edukacji rówieśniczej PO PRZYJAZNEJ STRONIE LUSTRA jest zbudowany na bazie realnych doświadczeń Oddziału PTZN w Warszawie jako rozszerzenie i twórcza kontynuacja innowacyjnego programu realizowanego w 2010 roku na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej i kontynuowanego w latach 2011-2013 w ramach dofinansowania MCPS i MEN. Głównym celem programu jest wzmacnianie bezpieczeństwa w środowisku szkolnym poprzez prowadzenie niekonwencjonalnych form edukacji rówieśniczej w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy.

Projekt składa się z 3 wzajemnie dopełniających się bloków działań:

1. Interdyscyplinarne warsztaty kompetencji psychospołecznych i artystycznych dla dzieci i młodzieży, zakończone stworzeniem musicalu profilaktycznego MAŁA SYRENKA oraz jego wielokrotną prezentacją dla środowiska szkolnego. Integralną częścią każdej prezentacji będą mini-warsztaty dla publiczności, służące kształtowaniu postaw prozdrowotnych i prospołecznych w relacjach rówieśniczych.
2. Cykl edukacyjnych warsztatów dramowo-teatralnych z zakresu zapobiegania zachowaniom ryzykownym młodzieży dla szkolnych i międzyszkolnych grup uczestników, w tym grup wolontariuszy i liderów – Młodzieżowego Ochotniczego Pogotowia Rówieśniczego (MOPR) oraz nauczycieli – opiekunów grup. Celem zajęć będzie rozwijanie kompetencji psychospołecznych młodzieży oraz przygotowanie jej do samodzielnego tworzenia profilaktycznych spektakli edukacyjnych o tematyce związanej z bezpieczeństwem w szkołach i placówkach oraz formułowania ich konstruktywnego przesłania, a także podnoszenie kompetencji wychowawczo-profilaktycznych nauczycieli.
3. Organizacja i przeprowadzenie V Międzyszkolnego Przeglądu Młodzieżowych Spektakli Profilaktycznych LUSTERKO, w którym zostaną zaprezentowane także autorskie spektakle stworzone przez samą młodzież w trakcie warsztatów. Warunkiem udziału w przeglądzie będzie m.in. prezentacja stworzonych spektakli w środowisku danej szkoły lub placówki.

Założenia programowe zadania:

- Skuteczność edukacji rówieśniczej oraz wychowania poprzez aktywne działanie własne
- Atrakcyjność i skuteczność profilaktyki kreatywnej poprzez sztukę, twórczość i wspólne działanie
- Ścisła współpraca ze szkołami i placówkami oświatowymi z różnych środowisk - ponadlokalna wymiana konstruktywnych pomysłów i dobrych praktyk w zakresie kreatywnej edukacji rówieśniczej poprzez działania teatralne, artystyczne, dziennikarsko-literackie i inne
- Własne, twórcze inicjatywy młodzieży na rzecz bezpieczeństwa w środowisku szkolnym - twórcza realizacja idei wolontariatu w praktycznej edukacji rówieśniczej.

Projekt będzie realizowany przy ścisłej współpracy z Młodzieżowym Domem Kultury Ochota, szkołami i placówkami oświatowo-wychowawczymi (m.in. Młodzieżowym Ośrodkiem Socjoterapii nr 6 w Warszawie, Specjalnym Ośrodkiem Szkolno-Wychowawczym w Wyszkowie i in.). MDK udostępni salę widowiskową na przegląd LUSTERKO, szkoły współpracujące z MDK i PTZN, w których realizujemy program Młodzieżowe Ochotnicze Pogotowie Rówieśnicze, deklarują udział w edukacyjnych warsztatach teatralnych oraz przeglądzie, a także współudział w tworzeniu i kolportażu publikacji.

Letnie obozy profilaktyczne

realizowany w okresie od 01 marca do 31 sierpnia 2014
dofinansowany przez Prezydent m. st. Warszawy

Letnie obozy profilaktyczne są integralną częścią, podsumowaniem i zwieńczeniem całorocznej pracy profilaktycznej i wychowawczej, prowadzonej przez Oddział PTZN w Warszawie we współpracy z placówkami oświatowymi z terenu Warszawy i województwa mazowieckiego.

Praca ta obejmuje:
1) młodzież liderską (uczniów szkół gimnazjalnych w tym również pochodzących z rodzin dysfunkcyjnych), skupioną wokół programu profilaktyki rówieśniczej Młodzieżowe Ochotnicze Pogotowie Rówieśnicze, realizowanego w 7 placówkach oświatowych z terenu województwa mazowieckiego – ta grupa to uczestnicy obozu profilaktyczno-rozwojowego, w czasie którego będą nabywać i weryfikować w praktyce umiejętności psychospołeczne i pomocowe.
2) dzieci i młodzież ze środowisk zaniedbanych wychowawczo (rodziny dysfunkcyjne, ubogie, zagrożone wykluczeniem społecznym), m.in. wychowanków Klubu Profilaktyczno-Rozwojowego „X” działającego w Młodzieżowym Domu Kultury „Ochota” w Warszawie, ul. Rokosowska 10 – to uczestnicy obozu profilaktyczno-artystycznego, na którym wezmą udział w intensywnych interdyscyplinarnych warsztatach profilaktyczno-artystycznych, tworząc wspólnie widowisko muzyczne, które następnie będzie prezentowane w środowisku Ochoty i Warszawy.

Obydwa obozy realizowane są w tym samym terminie i w tym samym miejscu ze względu na racjonalność wykorzystania sprzętu oraz obsługi logistycznej, co zmniejsza koszty całkowite. Zarazem jednak są to dwa odrębne obozy, ponieważ przeznaczone są dla dwóch odrębnych i różnych grup odbiorczych, na każdym realizowany jest odmienny program, wymagający także odrębnej kadry o zróżnicowanych kompetencjach (trenerzy umiejętności psychospołecznych oraz instruktorzy zajęć artystycznych).

Jednocześnie przeprowadzenie obu obozów równolegle w tym samym ośrodku umożliwia wzajemne interakcje pomiędzy ich uczestnikami, umożliwiające praktyczne wykorzystanie i weryfikację nabywanej w trakcie obozu wiedzy i umiejętności (np. liderzy MOPR organizują dla uczestników obozu artystycznego zajęcia integracyjne na bazie swoich własnych warsztatów, a sami stają się pierwszymi widzami i recenzentami tworzonego na drugim obozie musicalu). Powoduje to, że pomimo odrębności programowej oba obozy stanowią wzajemnie dopełniające się, komplementarne elementy jednego projektu.

II Program wsparcia dla młodzieży gimnazjalnej w Nowym Dworze Mazowieckim

realizowany w okresie od 1 lipca do 31 grudnia 2014
dofinansowany przez Wojewodę Mazowieckiego

Jest to program poświęcony na naukę umiejętności psychospołecznych pomocnych w zapobieganiu wykluczeniu społecznemu w związku z zagrożeniem używania narkotyków uczniów gimnazjów w Nowym Dworze Mazowieckim, podniesienie umiejętności wychowawczych ich rodziców oraz otwartego porozumiewania się w rodzinie, przez co jednocześnie przyczynia się do budowania silnej więzi między rodzicami a dziećmi.

Program składa się z trzech wzajemnie dopełniających się modułów:
1. Obóz socjoterapeutyczny dla młodzieży i rodziców, inaugurujący cały cykl zajęć
2. Zajęcia warsztatowe dla młodzieży „Jestem czysty”
3. Zajęcia warsztatowe dla rodziców „Trening umiejętności wychowawczych”

W części przeznaczonej dla młodzieży program zawiera elementy programów „TUKAN” i Treningu Zapobiegania Agresji ART; oparty jest na przekonaniu, że każda osoba jest w stanie podejmować rozsądne decyzje dotyczące własnego życia i zachowania, jeśli tylko posiada niezbędne informacje i zdolność rozumienia siebie, swoich zachowań oraz niezbędny zakres umiejętności społecznych.

Moduł dla rodziców oparty jest na treningu umiejętności wychowawczych „Szkoła dla rodziców i wychowawców”.

Program skierowany jest do specyficznej grupy młodych ludzi mających problemy wynikające z eksperymentowania bądź zażywania środków psychoaktywnych – wychowanków placówki resocjalizacyjnej oraz specyficznej grupy rodziców – często bezradnych, nie posiadających wystarczających umiejętności wychowawczych.

Podobny program realizowany był ze środków Wojewody Mazowieckiego w roku 2012 w Radzyminie oraz w roku 2013 w Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii w Warszawie. W obu tych miejscach jest kontynuowany ze środków samorządu lokalnego. W przypadku pozytywnego odbioru projektu „Program wsparcia dla młodzieży gimnazjalnej w Nowym Dworze Mazowieckim” władze Nowego Dworu Mazowieckiego zadeklarowały jego kontynuację w latach następnych.

Program korekcyjny dla młodzieży eksperymentującej z substancjami psychoaktywnymi i ich rodziców „RAZEM”

Program korekcyjny dla młodzieży eksperymentującej z substancjami psychoaktywnymi i ich rodziców „RAZEM”


realizowany w okresie od 01 września do 15 listopada 2014
dofinansowany przez Prezydent m. st. Warszawy

Program korekcyjny dla młodzieży eksperymentującej z substancjami psychoaktywnymi i ich rodziców „RAZEM” ma na celu zapobieganie uzależnieniom od substancji psychoaktywnych wśród wychowanków Młodzieżowego Ośrodka Socjoterapii oraz rozwijanie zróżnicowanych form wsparcia rodziców w obszarze opiekuńczo-wychowawczym (Priorytet I, cel 4 Programu „Rodzina” przyjętego uchwałą nr LXXXII/2398/2010 Rady m.st. Warszawy z dnia 13 maja 2010 r) składa się z trzech wzajemnie dopełniających się modułów:

1. Obóz socjoterapeutyczny dla młodzieży i rodziców, inaugurujący cały cykl zajęć
Wspólny wyjazd młodzieży i rodziców ma na celu naukę reagowania przez rodziców w momentach kryzysowych, wspólne poznanie swoich zainteresowań, poprawę komunikacji, doświadczenie wspólnego spędzania czasu i rozwój więzi rodzinnej oraz rozpoczęcie cyklu zajęć, które będą kontynuowane po powrocie w MOS nr 6.
W trakcie obozu realizowany będzie program zajęć warsztatowych dla rodziców i młodzieży oraz zajęcia integracyjne, których najważniejszym przesłaniem jest modelowanie stylu spędzania wolnego czasu i zabawy w gronie rodziny i rówieśników w sposób kreatywny i konstruktywny, a zarazem bezpieczny i zdrowy, przełamujący tak powszechne wśród młodzieży stereotypy dobrej zabawy uwarunkowanej obecnością używek. Z drugiej strony modelują one postawę partnerstwa i bliskości rodziców, pokazują, że można się z dziećmi bawić nie tracąc autorytetu, a wspólne działanie może być źródłem satysfakcji dla obu stron.

2. Zajęcia warsztatowe dla młodzieży „Jestem czysty”
Program „Jestem Czysty” zawiera elementy programu korekcyjnego dla młodzieży eksperymentującej z substancjami psychoaktywnymi „TUKAN” i Treningu Zapobiegania Agresji ART i oparty jest na przekonaniu, że każda osoba jest w stanie podejmować rozsądne decyzje dotyczące własnego życia i zachowania, jeśli tylko posiada niezbędne informacje i zdolność rozumienia siebie, swoich zachowań oraz niezbędny zakres umiejętności społecznych. Program skierowany jest do specyficznej grupy młodych ludzi mających problemy wynikające z eksperymentowania bądź zażywania środków psychoaktywnych – alkohol, nikotyna, narkotyki, leki psychotropowe. Program zajęć korekcyjnych dostarcza podstawowej wiedzy w obszarze uzależnienia oraz wyposaża uczestników w umiejętności pozwalające na podejmowanie konstruktywnych decyzji w obliczu zagrożeń wynikających z dostępności środków psychoaktywnych i modelu życia związanego z piciem alkoholu i zażywaniem Zajęcia prowadzone są równocześnie przez dwóch trenerów – socjoterapeutów, terapeutów uzależnień i pedagogów, będących jednocześnie trenerami ART – wynika to ze specyfiki odbiorców – młodzież zdemoralizowana i zagrożona demoralizacją.

3. Zajęcia warsztatowe dla rodziców „Trening umiejętności wychowawczych”
Moduł dla rodziców oparty jest na treningu umiejętności wychowawczych „Szkoła dla rodziców i wychowawców”. Program zajęć psychoedukacyjnych ma na celu kształtowanie i doskonalenie umiejętności wychowawczych rodziców. Koncepcja programu opiera się na założeniach pedagogiki Thomasa Gordona.

Dzięki realizacji równolegle wśród rodziców i dzieci program daje możliwość tworzenia wspólnego, jednorodnego środowiska wychowawczego, wspierania rodziny w jej prawidłowym funkcjonowaniu przez naprawę i ochronę więzi emocjonalnych, budowanie klimatu zaspokajającego potrzeby miłości, bezpieczeństwa i akceptacji oraz tworzenia lokalnych grupy wsparcia, w których rodzice nie tylko mogą zyskiwać pomoc w rozwoju życia osobistego, rodzinnego i zawodowego, ale również inicjować zmiany na rzecz rodziny i szkoły w społeczności lokalnej, co w myśl aktualnej wiedzy jest jedną z najskuteczniejszych metod w profilaktyce wszelkich zachowań patologicznych.

Program skierowany jest do specyficznej grupy młodych ludzi mających problemy wynikające z eksperymentowania bądź zażywania środków psychoaktywnych – wychowanków placówki resocjalizacyjnej oraz specyficznej grupy rodziców – często bezradnych, nie posiadających wystarczających umiejętności wychowawczych.

Program wsparcia dla dzieci i młodzieży w Nowym Dworze Mazowieckim i ich rodziców

realizowany w okresie od 15 czerwca do 31 października 2014
dofinansowany przez Burmistrza Nowego Dworu Mazowieckiego

Jest to program nauki umiejętności psychospołecznych pomocnych w zapobieganiu wykluczeniu społecznemu w związku z zagrożeniem używania narkotyków uczniów szkół w Nowym Dworze Mazowieckim pochodzących z rodzin niewydolnych wychowawczo zagrożonych, podniesienie umiejętności wychowawczych ich rodziców (opiekunów prawnych) oraz otwartego porozumiewania się w rodzinie, przez co jednocześnie przyczynia się do budowania silnej więzi między rodzicami a dziećmi.

Program oparty jest na koncepcji poczucia koherencji Antonovsky’ego. Uczestnicy uczą się lepiej rozumieć skutki i zagrożenia związane z zachowaniami ryzykownymi. W części uczenia się umiejętności społecznej przekonują się, że mogą zachowywać się odpowiedzialnie w sytuacjach zagrożenia oraz wykorzystywać własne czynniki chroniące przed uzależnieniem.
Program kładzie również nacisk na wpływ podejmowanych obecnie osobistych decyzji na dalsze życie, zwłaszcza w odniesieniu do używania narkotyków.

W odniesieniu do rodziców celem jest wzmacnianie umiejętności rodzin w zakresie radzenia sobie z problemem narkomanii w rodzinie poprzez podniesienie kompetencji osób dorosłych (rodziców i opiekunów) w zakresie umiejętności wychowawczych, w wyniku czego nastąpi poprawa funkcjonowania psychospołecznego wychowanków placówki opiekuńczo-wychowawczej i zmniejszenie problemu narkotykowego.

Celem jest m.in. dostarczenie rodzicom i opiekunom wiedzy na temat:
•    przyczyn inicjacji narkotykowej i uzależnienia dzieci i młodzieży,
•    używania substancji psychoaktywnych jako elementu eksperymentalnych zachowań ryzykownych młodzieży,
•    kwestii psychologicznych i społecznych związanych z dojrzewaniem oraz rozwojem autonomii i tożsamości u nastolatków
•    funkcjonowania rodziny i jej roli dla rozwoju psychospołecznego młodego człowieka.
Podniesieniu umiejętności wychowawczych rodziców i opiekunów służy cykl warsztatów, obejmujących m.in. następujące obszary problemowe:
•    rozpoznawanie i właściwe reagowanie na problemy dziecka zagrożonego uzależnieniem
•    motywowanie dziecka do zmiany
•    radzenie sobie z emocjami
•    ustanawianie efektywnych zasad życia rodzinnego, zawieranie kontraktu rodzinnego
•    radzenie sobie z konfliktem pokoleń
•    asertywność rodziców, wyznaczanie w rodzinie jasnych granic w zakresie używania substancji psychoaktywnych.

Ważnym elementem programu jest integracja rodziców wychowanków, budowanie wzajemnego zaufania oraz stworzenie sieci wzajemnego wsparcia rodziców (w trakcie realizacji zadania i po jego zakończeniu).

Zakładamy, że ograniczenie używania środków psychoaktywnych oraz innych zachowań problemowych w okresie dojrzewania możliwe jest poprzez rozwijanie umiejętności wychowawczych rodziców, rozwijanie umiejętności interpersonalnych oraz wzmacnianie więzi w rodzinie. Związek między stylami wychowawczymi rodziców a używaniem narkotyków przez ich dzieci znajduje potwierdzenie w wielu badaniach naukowych, stanowiących podstawę współczesnych programów profilaktycznych.

Konieczne jest zatem wspieranie tych rodzin, w których pojawił się problem w radzeniu sobie w sytuacjach trudnych, udzielanie pomocy, wskazywanie rozwiązań, wspólne ustalanie reguł domowych, mogących ograniczyć już poniesione szkody i uniemożliwić powstawanie kolejnych.

Strona 1 z 3